شورای عالی قرآن

آیین نامه طرح ارزیابی قاریان و مدرسان قرائت قرآن کریم

قسمت اول
قسمت دوم
قسمت سوم
قسمت چهارم

آیین نامه ضوابط ارزیابی قاریان و مدرسان قرائت قرآن کریم
مصوب جلسه نهم شورای توسعه فرهنگ قرآنی مورخ 7/12/1389- شماره ابلاغ: 13065/89/دش، تاریخ ابلاغ: 28/12/1389

ماده 1) به منظور شناسایی و رتبه بندی قاریان و مدرسان قرائت قرآن کریم و تسهیل تعامل و خدمت رسانی دستگاه های مختلف با ایشان، هر سال حداقل یك دوره آزمون تخصصی، به شرح مواد این آیین نامه، برگزار و به قبول شدگان گواهینامه تخصصی قرائت قرآن اعطا می شود.
ماده 2) تعاریف
قاری قرآن: فردی که آیات قرآن مجید را با صوت حسن و با توجه به معنا و رعایت فنون و قواعد تلاوت صحیح بخواند.
مدرس قرائت قرآن: فردی که دارای شایستگی ها و توانایی های لازم در یکی از سطوح آموزش قرائت قرآن باشد.
ماده 3) گواهینامه تخصصی قرائت قرآن، به تفکیک در دو گروه قاریان و مدرسان قرائت قرآن، هر یک در چهار سطح، با عناوین و شرایط عمومی و اختصاصی جداول پیوست اعطا خواهد شد. هر گونه بازنگری در مفاد جداول به پیشنهاد شورای مندرج در ماده چهار و تصویب شورای توسعه فرهنگ قرآنی انجام می شود.
ماده 4) به منظور تصویب ضوابط علمی و دستورالعمل های اجرایی و نظارت بر نحوه احراز شرایط و برگزاری آزمون ها، «شورای ارزیابی قاریان و مدرسان قرائت قرآن» متشكل از 11 نفر از كارشناسان و متخصصان قرآنی، به شرح ذیل تشكیل می شود:
1. پنج نفر استاد برجسته آموزش قرائت قرآن (با معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، وزیر آموزش و پرورش و رئیس شورای عالی قرآن صدا و سیما ـ هر كدام یك نفر)
2. سه نفر استاد تفسیر و علوم قرآنی ـ ترجیحاً قاری قرآن (با معرفی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، مدیریت حوزه علمیه قم و نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها ـ هركدام یك نفر)
3. یک نفر صاحبنظر در بهداشت صدا و حنجره (با معرفی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی)
4. یك نفر حافظ ممتاز و قاری قرآن (با معرفی اتحادیه تشكلها و مؤسسات قرآنی مردمی كشور)
5. دبیر شورا ـ با انتخاب رئیس شورای عالی قرآن صدا و سیما
تبصره 1- عضویت اعضای بندهای 1 تا 4 برای مدت سه سال خواهد بود و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
تبصره 2- رئیس شورا از بین اعضا و با رأی آنان برای مدت سه سال انتخاب و مصوبات شورا با امضای رئیس ابلاغ میشود.
تبصره 3- دبیرخانه شورا در شورای عالی قرآن صدا و سیما استقرار یافته و موظف به اجرای مصوبات شورا می باشد.
تبصره 4- گواهینامه تخصصی قرائت قرآن کریم با امضای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس شورای عالی قرآن صدا و سیما صادر خواهد شد.
ماده 5) دارندگان گواهینامه تخصصی قرائت قرآن کریم، از کلیه مزایای درجات یك تا چهار هنری، موضوع مصوبه جلسه 477 و 569 شورای عالی انقلاب فرهنگی برخوردار خواهند شد.
ماده 6) این آییننامه در 6 ماده و 4 تبصره در جلسه نهم مورخ 7/12/89 شورای توسعة فرهنگ قرآنی به تصویب رسید و پس از ابلاغ لازمالاجراست.

جدول شماره 1: شرایط عمومی ارزیابی و طبقه بندی قاریان و مدرسان قرآن کریم
(پیوست آیین نامه ضوابط ارزيابي قاریان و مدرسان قرائت قرآن کریم- مصوب جلسه نهم شورای توسعه فرهنگ قرآنی مورخ 7/12/1389)

ردیف	شرایط عمومی و صلاحیتهای فردی
1	تابعیت ایرانی
2	اعتقاد به دین مبین اسلام و التزام عملی به احکام نورانی آن
3	اعتقاد و التزام عملی به ولایت فقیه، قانون اساسی و نظام جمهوری اسلامی
4	رعایت اخلاق اسلامی و شئون اهل قرآن در گفتار، رفتار، پوشش و آرایش ظاهری
5	عدم سابقه محکومیت کیفری مؤثر، اعتیاد به مواد مخدر و مفاسد اخلاقی و مالی (مگر اینکه توبه و شایستگی آنها احراز شود.)
6	عدم وابستگی و هواداری از احزاب، سازمانها و گروههای غیرقانونی و منحرف
* جدول شرایط عمومی متقاضیان غیرایرانی با هماهنگی دستگاه های ذیربط، متناسب با کلیات جدول فوق، توسط شوراي ارزیابی قاریان و مدرسان قرائت قرآن تعیین می شود. ** شوراي ارزیابی قاریان و مدرسان قرائت قرآن موظف است در صورت از دست دادن هر یک از صلاحیتهای عمومی مندرج در جدول شماره یک، نسبت به لغو اعتبار گواهینامه فرد مورد نظر و اعلام آن به مراجع مربوط اقدام نماید.

جدول شماره 2: شرایط اختصاصی ارزیابی و طبقه بندی قاریان قرآن کریم
(پیوست آیین نامه ضوابط ارزیابی قاریان و مدرسان قرائت قرآن کریم- مصوب جلسه نهم شورای توسعه فرهنگ قرآنی مورخ 7/12/1389)

ویژگیها	درجه	قاری درجه 1	قاری درجه 2	قاری درجه 3	قاری درجه 4
ویژگیها	عنوان	استاد قرائت قرآن	قاری ممتاز	قاری برگزیده	قاری
عملی	1	تسلط بر تلاوت مرتل آیات قرآن کریم با لحنی دلنشین و هماهنگ با معانی آیات	تسلط بر تلاوت مرتل آیات قرآن کریم با لحنی دلنشین	تسلط بر تلاوت مرتل آیات قرآن کریم	توانایی تلاوت مرتل آیات قرآن کریم (بدون اغلاط اعرابی و تجویدی)
	2	کسب حداقل هشتاد و پنج درصد نمره آزمون تخصصی تلاوت	کسب حداقل هشتاد درصد نمره آزمون تخصصی تلاوت	کسب حداقل هفتاد و پنج درصد نمره آزمون تخصصی تلاوت	کسب حداقل هفتاد درصد نمره آزمون تخصصی تلاوت
	3	توانایی تلاوت قطعات قرآنی منتخب مجموعا در حد سه جزء از حفظ و استفاده مناسب از آیات در مناسبت ها و مجالس مختلف	توانایی تلاوت قطعات قرآنی منتخب مجموعا در حد دو جزء از حفظ و استفاده مناسب از آیات در مناسبت ها و مجالس مختلف	توانایی تلاوت قطعات قرآنی منتخب مجموعا در حد یک جزء از حفظ و استفاده مناسب از آیات در مناسبت ها و مجالس مختلف	توانایی ارائه تلاوت تحقیق قطعات منتخب از حفظ، مجموعاً در حد نیم جزء
	4	کسب حداقل نود درصد نمره آزمون حفظ اجمالی کل قرآن	کسب حداقل هفتاد درصد نمره آزمون حفظ اجمالی کل قرآن	کسب حداقل پنجاه درصد نمره آزمون حفظ اجمالی کل قرآن	-
	5	توانایی استفاده هنرمندانه و صحیح از وقف، وصل و ابتدا در بیان دقیق معانی آیات از روی مصحف بدون علامت وقف	اجرای صحیح وقف، وصل و ابتدا در تلاوت از روی مصحف بدون علائم وقف	اجرای صحیح وقف، وصل و ابتدا در تلاوت از روی مصحف	اجرای صحیح وقف، وصل و ابتدا در تلاوت از روی مصحف
	6	عربیت، فصاحت و پرهیز از اسراع و ابطاء و نداشتن تکلف در اداء حروف و کلمات و قواعد تجوید همانند قرائت قاریان برجسته عرب	عربیت، فصاحت و پرهیز از اسراع و ابطاء و نداشتن تکلف در اداء حروف و کلمات و قواعد تجوید	فصاحت و نداشتن تکلف در اداء حروف و کلمات و قواعد تجوید	فصاحت و نداشتن تکلف در اداء حروف و کلمات و قواعد تجوید
	7	توانایی ارائه تلاوت های کوتاه (زیر 5 دقیقه) و تلاوت طولانی همراه با استمرار کیفیت (حداقل سی دقیقه)	توانایی ارائه تلاوت های کوتاه (زیر 5 دقیقه) و تلاوت طولانی همراه با استمرار کیفیت (حداقل بیست دقیقه)	-	-
	8	دارا بودن سبك مستقل و تأثیرگذار در قرائت به معنای اجرای لحن های قرآنی، بدون تقلید در شخصیت صوت، همراه با نوآوری هایی در لحن	ارائه تلاوتی موزون و منسجم همراه با اجرای لحن های ترکیبی بدون تقلید در شخصیت صوت	ارائه تلاوتی موزون و منسجم	ارائه تلاوتی موزون و منسجم
نظری	1	آشنایی با ترجمه و مفردات قرآن کریم	درک معنای آیات قرآن کریم	درک معنای آیات قرآن کریم (غیر از عبارات و آیات مشکل)	درک معنای آیات قرآن کریم (در حد کلمات و عبارات پرکاربرد)
	2	آشنایی با مفاهیم، اصطلاحات و قواعد دانش قرائت (تجوید، وقف و ابتدا، صوت و لحن)	آشنایی با اصطلاحات و قواعد دانش قرائت (تجوید، وقف و ابتدا، صوت و لحن)	داشتن اطلاعات عمومی از مباحث نظری قرائت (تجوید، وقف و ابتدا، صوت و لحن)	داشتن اطلاعات عمومی از مباحث نظری قرائت (تجوید، وقف و ابتدا، صوت و لحن)
	3	آشنایی با اصول قرائات سبعه و توانایی تلاوت به حداقل دو قرائت رائج	آشنایی با مباحث عمومی قرائات و طرق اصلی قرائت حفص (شاطبیه و مصباح)	-	-
	4	آشنایی با تفسیر آیات محفوظه	آشنایی با تفسیر آیات محفوظه	آشنایی با تفسیر آیات محفوظه	آشنایی با تفسیر آیات محفوظه
	5	آشنایی با مباحث عمومی علوم قرآنی	آشنایی با مباحث عمومی علوم قرآنی	آشنایی با کلیات علوم قرآنی	-
	6	آشنایی با مباحث عمومی صرف و نحو عربی	آشنایی با مباحث عمومی صرف و نحو عربی	آشنایی مقدماتی با صرف و نحو عربی	-
	7	آشنایی با آداب تلاوت قرآن	آشنایی با آداب تلاوت قرآن	آشنایی با آداب تلاوت قرآن	آشنایی با آداب تلاوت قرآن

جدول شماره 3: شرایط اختصاصی ارزیابی و طبقه بندی مدرسان قرآن کریم
(پیوست آییننامه ضوابط ارزیابی قاریان و مدرسان قرائت قرآن کریم- مصوب جلسه نهم شورای توسعه فرهنگ قرآنی مورخ 7/12/1389)

ویژگیها	درجه	درجه یک		درجه دو		درجه سه			درجه چهار
	عنوان	استاد تعلیم قرائت قرآن (گرایش تنغیم)	استاد تعلیم قرائت قرآن (گرایش قرائات)	مدرس قرائت قرآن (گرایش تنغیم)	مدرس قرائت قرآن (گرایش تجوید و وقف و ابتدا)	معلم قرائت قرآن		معلم روش تدریس قرآن	معلم آموزش عمومی قرآن
عملی	1	تسلط بر تلاوت مرتل آیات قرآن کریم با لحنی دلنشین و هماهنگ با معانی آیات		تسلط بر تلاوت مرتل آیات قرآن کریم با لحنی دلنشین		تسلط بر تلاوت مرتل آیات قرآن کریم		تسلط بر تلاوت مرتل آیات قرآن کریم(بدون اغلاط اعرابی و تجویدی)	توانایی تلاوت آموزشی قرآن كریم
	2	کسب حداقل هفتاد و پنج درصد نمره آزمون تخصصی تلاوت		کسب حداقل هفتاد و پنج درصد نمره آزمون تخصصی تلاوت		کسب حداقل هفتاد درصد نمره آزمون تخصصی تلاوت		تسلط بر تلاوت آموزشی قرآن کریم	-
	3	کسب حداقل هفتاد درصد نمره آزمون حفظ اجمالی کل قرآن کریم		کسب حداقل شصت درصد نمره آزمون حفظ اجمالی کل قرآن کریم		کسب حداقل پنجاه درصد نمره آزمون حفظ اجمالی کل قرآن کریم		-	-
	4	توانایی اجرای آموزشی و تحلیل نغمات، ترکیب، انتقال و ظرایف لحنی	ارائه تلاوتی موزون و منسجم	توانایی اجرای آموزشی نغمات، ترکیب و انتقال صحیح آنها	ارائه تلاوتی موزون و منسجم	ارائه تلاوتی موزون و منسجم		-	-
	5	توانایی تلاوت به قرائات نافع (ورش) و حمزه (خلف)	توانایی تلاوت به قرائات سبعه	-	توانایی تلاوت به قرائات نافع (ورش) و حمزه (خلف)	-			-
	6	توانایی تدریس موفق در دورههای تربیت معلم درجه دو تلاوت قرآن		توانایی تدریس موفق در دورههای تربیت معلم درجه سه تلاوت قرآن		توانایی تدریس موفق تلاوت قرآن در دورههای تربیت قاریان درجه چهار		توانایی تدریس موفق در دورههای تربیت معلم درجه چهار تلاوت قرآن	توانایی تدریس موفق برای گروههای مختلف
	7	داشتن حداقل ده سال سابقه آموزش تلاوت قرآن کریم		داشتن حداقل شش سال سابقه آموزش تلاوت قرآن کریم		داشتن حداقل سه سال سابقه آموزش تلاوت قرآن كریم		داشتن حداقل سه سال سابقه آموزش عمومی قرآن كریم	داشتن حداقل یک سال سابقه تدریس (پنج دوره)
	8	ارائه یک اثر تحقیقی آموزشی (صوتی، تصویری یا مکتوب)		ارائه یک اثر آموزشی (صوتی، تصویری یا مکتوب)		-			-
نظری	1	آشنایی با ترجمه و مفردات قرآن کریم		آشنایی با ترجمه و مفردات قرآن کریم		درک معنای آیات قرآن کریم			درك معنای آیات قرآن كریم (در حد كلمات و عبارات پركاربرد)
	2	آشنایی تخصصی با مباحث نظری تجوید و آواشناسی	آشنایی تحلیلی با مباحث نظری تجوید و آواشناسی	آشنایی تخصصی با مباحث نظری تجوید و آواشناسی	آشنایی تحلیلی با مباحث نظری تجوید و آواشناسی	آشنایی با مباحث نظری تجوید			آشنایی با تجوید عمومی تلاوت قرآن كریم
	3	آشنایی با مبانی و مباحث دانش وقف و ابتدا	آشنایی تحلیلی با مبانی و مباحث دانش وقف و ابتدا	آشنایی با مبانی و مباحث دانش وقف و ابتدا	آشنایی تحلیلی با مبانی و مباحث دانش وقف و ابتدا	آشنایی با مباحث نظری وقف و ابتدا			-
	4	آشنایی با مباحث تخصصی لحن و تنغیم	آشنایی با مباحث صوت و لحن و سبکهای تلاوت قرآن و شناخت نغمات	آشنایی با مباحث تخصصی لحن و تنغیم	آشنایی با مباحث صوت و لحن و سبکهای تلاوت قرآن و شناخت نغمات	آشنایی با مباحث عمومی صوت و لحن و سبکهای تلاوت قرآن	-		-
	5	آشنایی بامبانی فیزیک صوت، سرایش و تربیت شنوایی و بهداشت صدا		آشنایی با مبانی فیزیک صوت، سرایش و تربیت شنوایی و بهداشت صدا	-	-			-
	6	آشنایی با اصول قرائات سبعه	تسلط بر اصول قرائات سبعه و آشنایی با سایر قرائات	آشنایی با اصول قرائات سبعه		آشنایی با مباحث عمومی قرائات و طرق اصلی قرائت حفص (شاطبیه و مصباح)			-
	7	آشنایی با خلاصه تفسیر آیات قرآن کریم		آشنایی با تفسیر آیات منتخب (مجموعاً در حد سه جزء)		آشنایی با تفسیر آیات منتخب (مجموعاً در حد دو جزء)			آشنایی با تفسیر آیات منتخب(مجموعاً در حد یک جزء)
	8	آشنایی با تاریخ قرآن و مباحث عمومی علوم قرآنی		آشنایی با تاریخ قرآن و مباحث عمومی علوم قرآنی		آشنایی با مباحث عمومی علوم قرآنی			آشنایی با کلیات علوم قرآنی
	9	آشنایی عمومی با رسم و ضبط قرآن کریم	آشنایی با مباحث تخصصی رسم، ضبط و کتابت قرآن کریم	آشنایی عمومی با رسم و ضبط قرآن کریم		آشنایی عمومی با رسم و ضبط قرآن کریم	آشنایی با مباحث رسم، ضبط و کتابت قرآن کریم		آشنایی عمومی با رسم و ضبط قرآن کریم
	10	آشنایی با صرف و نحو عربی و اعراب القرآن	تسلط بر مباحث صرف و نحو عربی و اعراب القرآن	آشنایی با مباحث عمومی صرف و نحوعربی	آشنایی با صرف و نحو عربی و اعراب القرآن	آشنایی با مباحث عمومی صرف و نحو عربی			-
	11	آشنایی با آداب تلاوت و تعلیم قرآن كریم		آشنایی با آداب تلاوت و تعلیم قرآن كریم		آشنایی با آداب تلاوت و تعلیم قرآن كریم			آشنایی با آداب تلاوت و تعلیم قرآن كریم
	12	آشنایی تحلیلی با برنامههای آموزش تلاوت قرآن کریم		آشنایی تحلیلی با برنامههای آموزش تلاوت قرآن کریم		آشنایی با برنامههای آموزش تلاوت قرآن کریم		آشنایی تحلیلی با برنامههای آموزش عمومی قرآن کریم	آشنایی با برنامههای آموزش عمومی قرآن(در یکی از دو گرایش روخوانی، روانخوانی و فصیحخوانی یا آموزش نونهالان)
	13	-		-		-			آشنایی با مبانی و روشهای کلاسداری (فن معلمی)